Pesto! Sambal!

In een eerder stukje zeurde ik over basilicum, en dat ik daarmee ooit wel eens pesto zou maken en zo. Het kwam er maar niet van.
Maar of ik intussen eindelijk pesto gemaakt heb? Jazeker!
Fuck pijnboompitten evenwel, wegens veel te duur. Ik vond een doosje cashewnoten in de kast, en ik heb deze maar gebruikt. (we hebben een massa verse en tevens gratis okkernoten liggen, maar is dat niet te bitter? En wat met dat bruin pelleke?)

Het is dus geworden:
– 60 gram basilicum (gewicht droog aan den haak)
– 60 gram cashewnoten (droog geroosterd in een pan)
– 70 gram parmezaan (het was alleszins iets gelijkaardigs)
– 8 cl olijfolie (+een klein scheutje van m’n mediterrane kruidenolie)
– twee dikke tenen look (ik heb graag look)
– een weinig gemalen peper
De hele reutemeteut in een grote maatbeker gepropt, en daar dan de staafmixer op losgelaten. Heerlijk!

zo ziet 60 gram basilicumblaadjes eruit, gewassen en min of meer droog gemaakt met de slazwierder
(water mengt niet met de olie in de pesto)

Natuurlijk is het te veel om direct naar binnen te spelen, dus meer dan de helft ging meteen de diepvriezer is. Hierbij nog een gratis tip: zulke dingen kan je met huishoudfolie in een rolletje invriezen. Later kan je van die bevroren pestoworst de portie afsnijden die je wenst te gebruiken. (als je de pesto liever meer vloeibaar hebt, kan je gewoon een beetje extra olie door de pesto roeren)

Terwijl ik dit zit te schrijven, ben ik Tortilla Chips met pesto aan het vreten, wegens ontzettend lekkere pesto, en merk ik dat de pesto donkerder wordt waar het pesto-oppervlak een tijdje in contact is met de lucht. Ik heb wat citroensap geperst en een weinig erdoor gemengd.
* toevoeging 30 minuten later: Het gebeurt nog steeds, weliswaar veel minder. Méér citroensap ga ik niet toevoegen wegens mogelijks verknoeien van de smaak.*

Hey, nu ik toch bezig ben over m’n kookperikelen, zal ik ook maar meegeven hoe ik m’n sambal oelek precies gemaakt heb. Zoals je weet, of ook niet, heb ik dit jaar voor het eerst veel meer pepertjes dan ik zomaar kan gebruiken. Wanneer je veel pepertjes oogst, kan je ze invriezen, drogen, of bewaren door er sambal van te maken. Ik heb hier enkele links met recepten geplaatst, onder het lemma ‘paprika en peper’. Zelf ben ik voor een versie met veel zout gegaan, met het oog op langere bewaring.
Ik begon met een verse oogst van 1100 gram habanero, jalapeno en Spaanse peper. Na het kuisen was daar nog ruim 900 gram van over. Van de habanero’s heb ik enkel de allergrootste zaadlijsten verwijderd, verder liet ik de meest zaadjes er gewoon bij. Fijn hakken, samen met een hele bol look, en met 150 gram zout op een zacht vuurtje zetten. Zachtjes het vocht laten uitkoken tot de gewenste consistentie. (laten aanbranden = vuilbak!) Tussendoor nog 4 eetlepels azijn, 4 eetlepels suiker (naar smaak) erbij roeren, en een scheutje olijfolie. Zodra klaar: nog warm in gesteriliseerde bokaaltjes doen, en klaar is Kees, of hoe de kok van dienst ook moge heten. Van die ruim een kilo pepertjes had ik uiteindelijk een halve kilo sambal. Zulke kleine bokaaltjes zijn ook handig om cadeau te doen.

Dit was de tweede ‘batch’ sambal oelek die ik maakte, en er komen nog voldoende pepertjes aan voor een derde partij. Ik ga er dan wel op letten dat de sambal iets vloeibaarder is, en een tikje meer olijfolie bijvoegen, om minder luchtbelletjes in de gevulde bokaaltjes te krijgen. Als je iets een tijd wil bewaren, vermijd je best luchtbellen in de bokaal.

En nu ga ik rustig verder Westmalle Dubbel drinken, vooraleer het hier een fokking kookboek wordt. Een oude vriendin – oud in de betekenis van ‘reeds lange tijd’ – zou vanavond langskomen om samen pizza te maken en te eten (zelfgemaakte pizzasaus! – néé ik ga hier niet nóg een recept schrijven), maar telefoneerde om te melden dat een kwalijke hoest zich meester gemaakt had van haar luchtwegen. De kans is groter dan het een verkoudheid betreft dan COVID-19, al is die laatste qua aantal besmettingen per dag momenteel alle records aan het verbreken, maar gezien m’n medische achtergrond is het maar beter om geen onnodige risico’s te nemen.

situatie COVID-19 op 09/10/2020

De dame in kwestie drinkt al gaarne eens een Westmalle Dubbel, en bij voorkeur zelfs twee of drie, en ik sluit niet uit dat het er soms wel eens méér zijn. Het behoeft geen verdere toelichting waarom we nu meer van het desbetreffende bier in huis hebben dan doorgaans het geval is, en wie ben ik om niet te zorgen dat de toestand zo snel mogelijk weer genormaliseerd wordt. En het is nog vrijdag ook.

Dat doet me eraan denken: tegenwoordig weet ik vaak niet eens welke dag van de week het is. “Nog een goed weekend he” riep ik gisteren de installateur van onze nieuwe badkamer nog na toen hij weer vertrok. Op een normale donderdagvoormiddag. Zo’n coronacrisis is niet goed voor iemands tijdsbesef. Vóór de scholen terug open waren, had ik zelfs op het merendeel van de dagen geen idee welke dag van de week het was. Op sommige dagen ging dat gemakkelijker dan op andere. Bijvoorbeeld: als vrouwlief frieten begon te bakken, dan was het zondag. Maar laat ons hier vooral niet te ver uitweiden. Gesundheit!

Groeten,
Guy

Toevoeging 17/10/2020:
Nog enkele tips wanneer je sambal maakt:
– Draag wegwerphandschoenen. Nitril handschoenen zijn beter geschikt om lange tijd met pepers te werken dan latex handschoenen. (de blauwe handschoentjes zijn vaak nitril en de witte latex)
– Wanneer je toch met blote handen met pepers in de weer geweest bent: blijf met uw vingers uit uw ogen! En wees voorzichtig bij het bepotelen van euh… andere gevoelige lichaamsdelen!
– Snij de pepers steeds eerst eens middendoor – het kan voorkomen dat je aan de buitenkant niks ziet, maar de binnenkant beschimmeld is.

ok aan de buitenkant, niet ok aan de binnenkant

– Als je een keukenrobot gebruikt: hak de boel fijn genoeg, maar niet té fijn. Het moet tenslotte geen peperpuree worden.
– Doe het zout er meteen bij. Het zout helpt om water aan de fijngehakte peper te onttrekken.

Toevoeging 18/10/2020:
Die zelfgemaakte sambal vind ik bijzonder lekker, lekkerder dan eender welk pikant spul ik ooit in de winkel kocht, doch je weet wat er gezegd wordt over smaken en kleuren.
En hier de derde en laatste batch sambal oelek van 2020:

augurken: it’s all about physics

Wat zouden we zijn zonder osmose? Om toch een antwoord te geven op de retorische vraag: dood. Osmose is één van de processen die ons leven mogelijk maken.  Ik trachtte dit in gezinsverband aan tafel aanschouwelijk uit te leggen aan de hand van m’n pot augurken, doch de kinderen waren geen hol geïnteresseerd, en vrouwlief zo mogelijks nog minder. Nochtans komt dit fysische verschijnsel ontzettend vaak voor, en we zouden zelfs niet kunnen leven zonder. Je kan het osmotisch principe ook omkeren, maar dan wordt het doorgaans iets technologisch om water te zuiveren, en is het ook het principe achter nierdialyse.
Alvorens augurken in te leggen, pleur je er eerst een heleboel zout op, of leg je ze in water met veel zout. Op die manier wordt water onttrokken aan de augurken, dat je later vervangt door een mengsel azijn/suiker/kruiden naar wens. De augurken drogen eigenlijk uit door ze in (zout) water te leggen. Osmose dus. Ook de reden waarom zoutwatervissen verdrinken in zoet water. Deze blog hééft al geen lezers, bedenk ik me net, en dit belerend gezeur verjaagt nu vast ook de laatste toevallige bezoeker ijlings naar boeiender virtuele stekken. Geen nood, ik zeur wel vaker in het ijle.

Intussen stopte ik even met schrijven om het kippenhok af te sluiten, en merkte ik dat de wind stormachtige proporties aan het aannemen is en m’n buitentomaten belaagt. Twee bamboestokken waren bij de grond afgebroken, dus drong enig snel lapwerk met stokken en wat touw zich op. De voorbije hittegolf wordt momenteel afgelost door veel regen. Ook heb ik door de weersomslag en de bewolking geen enkele f***ing Perseïde gezien dit jaar.

Van normale seizoenen kunnen we al enkele jaren niet meer spreken. Tot 2017 stond er een groot deel van het jaar water in de gracht naast m’n moestuintje, en een spadesteek in de grond bracht soms wel tien regenwormen naar boven. Maar toen kwam het extreem droge jaar 2018, gevolgd door een droog 2019 en een uitzonderlijk droog voorjaar in 2020. Het voorbije jaar heeft er één keer korte tijd water in die gracht gestaan, in februari, en toen regende het zo intens dat de hele boel overstroomde en m’n lochtingske en kippenren bijna blank stonden. Regenwormen kom ik amper nog tegen. Het grondwaterpeil is hier op drie jaar tijd zowat een meter gezakt.

Eigenlijk was ik niet van plan om eender wat met augurken te proberen. Een bevriende moestuinier bezorgde me evenwel enkele jonge plantjes, in ruil voor de peperplantjes die ik in het voorjaar teveel had. De augurken die je in bokaaltjes in de winkel koopt, of die je in een bepaald soort eetgelegenheden bij een burger krijgt, lust ik eigenlijk niet. Maar ik las dat je de smaak min of meer zelf kunt bepalen als je ze zelf maakt. Bij het inleggen zijn de augurken misschien helemaal slap, maar voeg een takje dille toe, en ze worden weer helemaal knapperig. Dus heb ik nu vier augurkenplantjes in m’n klein lochtingske, en heb ik reeds de eerste pogingen gewaagd met verschillende kruiden. Over twee à drie maanden komen we te weten of dit iets eetbaars voortbracht, en zo ja, of het ook smakelijk is.  

Met vier plantjes lukt het me niet om in één oogst voldoende augurkjes van het gewenste formaat te hebben. Ik pluk er dagelijks twee of drie, en spaar ze op tot er voldoende zijn om met de potten en bokalen aan de slag te gaan. Maar laat die dingen één dag te lang hangen en ze zijn te groot.

Ik laat hier later vast en zeker ook weten welke kruidenbrouwsels het beste resultaat hebben naar mijn smaak. Niet dat mijn persoonlijke smaak een referentie is. Ik lust bijvoorbeeld ook graag jonge kaas met choco, of rode kool met samuraisaus. U weze gewaarschuwd.

Groeten,
Guy

Toevoeging 29/12/2020:
– potje met dille, citroengras, limoenblad, tijm, gember, peper: njammie heel geslaagd
– potje met dille, dragon, look e.a.: ook geslaagd!

Toevoeging 18/06/2020:
Elk potje had een andere kruidenmengeling (ook salie, laurier, verse paprika/peper, rozemarijn en koriander kwamen er onder meer aan te pas, maar ik heb nu niet meteen ingrediëntenlijsten en scores bijgehouden om achteraf te besluiten wat nu precies het beste was. Ze waren allemaal anders, en er was er geen enkele bij die niet te vreten was. Ik had ook een potje aan m’n ouders gegeven, en naar verluidt vond m’n vader ze zo lekker dat hij het hele bokaaltje leeg gevreten heeft.
Wat zeker het vermelden waard is: in één potje had ik geen dille gedaan. Dat was het enige potje waarin de augurken niet knapperig waren. Dus zeker dille toevoegen als je geen slappe augurken wil. Ik heb na opening alsnog een takje dille in dat potje gestopt, een een tiental dagen later hadden de augurken al meer ‘beet’. Het werkt dus ook na het openen nog.

Toevoeging 18/08/2020:
Voor wie geïnteresseerd zou zijn, vermeld ik nog even hoe ik ze gemaakt heb:
– augurken wassen, met schuursponsje stekels/haartjes verwijderen, topje afsnijden
– 36 tot 48 uur in zoutbad om water uit de augurken te trekken
– zout afspoelen
– kruiden naar keuze in gesteriliseerd (afgekookt) bokaaltje doen en verder vullen met augurken
– tot de rand aanvullen met kokend heet mengsel azijn/witte wijn/water/suiker
(verhoudingen mengsel: 200 ml azijn – 150 ml witte wijn – 150 ml water – 60 g suiker)
– alles moet volledig ondergedompeld zijn
– bokaal goed sluiten terwijl nog warm
– minstens 2 maanden laten staan op donkere plaats
De augurken die ik in 2020 ingelegd heb, waren in juli 2021 nog perfect goed.