wat extra licht tijdens donkere dagen

Een kleine vier jaar geleden, niet lang nadat m’n ‘tweede leven’ zich na veel gedoe aangediend had, trachtte ik voor de eerste keer zelf enkele pepertjes en paprika’s te kweken, volstrekt ondeskundig, en gebruik makend van zaadjes uit supermarktvruchten. Tomaatjes had ik al vaak geteeld, maar nog nooit zelf gezaaid.
Dat lukte allemaal aanzienlijk beter dan ik had gehoopt – laat staan verwacht. Doch m’n zaailingen waren lang en slungelig, en pas in augustus kon ik de eerste vruchten oogsten.

Het jaar nadien prutste ik met wat rommel en enkele leds een redelijk onnozel minigroeilampje in mekaar, alsook een minipropagator.  De zaadjes ontkiemden heel snel door de extra warmte, en de zaailingen groeiden als kool door het extra licht. Ik maakte de fout van de zaailingen te lang in de warme propagator te laten, en ik kreeg alsnog langgerekte zaailingen. Desondanks groeiden ze sneller en beter. Het lampje is veel te klein voor planten groter dan prille zaailingen, maar het is de voorbije jaren al heel nuttig gebleken. (klik op de foto’s om te vergroten)


In m’n tuinkot stond een defecte leeslamp al twee jaar te wachten op een betere bestemming dan het verzamelen van stof. Die lamp bouwde ik om tot een flexibele en wat grotere groeilamp. Dat gaf goede resultaten, maar de lamp was was eigenlijk nog steeds te klein voor m’n zaailingentafeltje aan het raam.


Begin dit jaar ging ik, alvorens te zaaien, opnieuw aan het knutselen.  Het resultaat was iets waarmee ik extra licht over een wat grotere oppervlakte kon geven. Het moest verstelbaar zijn in hoogte, om mee te gaan met de groei van de plantjes, en het mocht geen zonlicht tegenhouden – want dat is natuurlijk het allerbeste groeilicht. En het moest heel goedkoop te maken zijn, en in ieder geval heel energiezuinig. Met de huidige enigszins uit de hand gelopen energieprijzen ben ik daar nu heel bij om. En het gaf een mooi resultaat. (klik op de foto’s om te vergroten)


Eerder dit jaar zaaide ik zonnedauw, wat me twee mooie plantjes opleverde. Eentje heb ik op een slaapkamer aan een raam gezet. Helaas heeft onze woning weinig zonnige plekjes die geschikt zijn voor planten, en de beschikbare plaats op een zonnige vensterbank is nogal beperkt. De tweede zonnedauw kreeg een plekje op een plaats in huis die eigenlijk te donker is. Omdat ik het met veel ijver opgekweekte plantje niet wou laten verpieteren, flanste ik met een restje groeiledstrip, wat afvalhout en een overschotje verf een extra lamp in mekaar, speciaal voor dat plantje. Nu ben ik heel benieuwd om beide plantjes na het aankomende voorjaar opnieuw met elkaar te vergelijken.


Tip: als je plantjes aan een raam of onder en lamp zet, dan zal een reflecterende folie de hoeveelheid nuttig zonlicht voor de plantjes aanzienlijk verhogen. Je kan bijvoorbeeld ook een oude spiegel gebruiken. Zelfs een vel wit papier helpt. Ik gebruikte een restje radiatorfolie.



Ik schafte me ook twee extra ledlampen aan om tijdens de somberste donkere dagen gedurende enkele uren te laten branden. Niet meer dan dat, want energiekost en zo. Die lampen geven een zee van wit licht, maar worden helaas nogal warm aan de bovenkant en zijn niet enorm stevig gemaakt. Ze zijn dan ook spotgoedkoop. Een lamp sneuvelde deze winter in m’n tuinkot. Ik heb nu met koelpasta extra koelvinnen uit m’n elektronicaspullen bevestigd op de resterende lamp, om de levenduur hopelijk noemenswaardig te verlengen.



We sluiten intussen stilaan 2022 af, en in m’n lochtingste zijn slechts nog vier rode kolen, enkele gelijkgekleurde bietjes en een stuk of wat preistengels te vinden. Maar ik popel alweer om in februari aan het volgende moestuinseizoen te beginnen.



Groeten,
Guy



Vragen of opmerkingen? Shoot!

sambal oelek en pesto: recept

Wanneer ik sambal oelek maak, dan doe ik die in kleine bokaaltjes om te bewaren. Zo’n kleine potjes zijn ook handig om aan vrienden of familie te geven van wie ik weet dat ze op tijd en stond een pikantigheidje lusten. Van de wederomstuit vraagt men mij wel eens hoe ik die sambal oelek maak. Dan verwijs ik naar dit schrijfseltje.
Deze zomer maakte ik opnieuw drie keer sambal met zelfgekweekte pepertjes. Natuurlijk heb je telkens een andere hoeveelheid geoogste pepertjes en moet je de hoeveelheden van de overige ingrediënten in evenredigheid aanpassen. Ik ben evenwel een man van cijfertjes, grafieken en tabellen – te pas en geregeld ook te onpas –  en daarom maakte ik een recept in tabelvorm. Om het handig te kunnen afdrukken, heb ik het in Excel op één A4’tje gemikt. Je kan het downloaden, aanpassen of delen naar eigen goeddunken.


Niemand vroeg me ooit hoe ik pesto maak. Waarom zou men ook?
Gezien de wisselende hoeveelheden basilicum die ik uit m’n bescheiding lochtingske kan halen, maakte ik ook voor pesto zo’n receptje. Het is me immers wel vaker overkomen, dat ik veel te veel van iets in de pot gooi omdat ik stomweg de hoeveelheid uit het recept vergat om te rekenen. Dat ligt vanzelfsprekend volkomen aan mij, en niet aan het recept in kwestie, maar toch. Ik gooi het hier ook maar online – je weet tenslotte maar nooit of iemand er iets aan heeft.


Groeten,
Guy

Pesto! Sambal!

In een eerder stukje zeurde ik over basilicum, en dat ik daarmee ooit wel eens pesto zou maken en zo. Het kwam er maar niet van.
Maar of ik intussen eindelijk pesto gemaakt heb? Jazeker!
Fuck pijnboompitten evenwel, wegens veel te duur. Ik vond een doosje cashewnoten in de kast, en ik heb deze maar gebruikt. (we hebben een massa verse en tevens gratis okkernoten liggen, maar is dat niet te bitter? En wat met dat bruin pelleke?)

Het is dus geworden:
– 60 gram basilicum (gewicht droog aan den haak)
– 60 gram cashewnoten (droog geroosterd in een pan)
– 70 gram parmezaan (het was alleszins iets gelijkaardigs)
– 8 cl olijfolie (+een klein scheutje van m’n mediterrane kruidenolie)
– twee dikke tenen look (ik heb graag look)
– een weinig gemalen peper
De hele reutemeteut in een grote maatbeker gepropt, en daar dan de staafmixer op losgelaten. Heerlijk!

zo ziet 60 gram basilicumblaadjes eruit, gewassen en min of meer droog gemaakt met de slazwierder
(water mengt niet met de olie in de pesto)

Natuurlijk is het te veel om direct naar binnen te spelen, dus meer dan de helft ging meteen de diepvriezer is. Hierbij nog een gratis tip: zulke dingen kan je met huishoudfolie in een rolletje invriezen. Later kan je van die bevroren pestoworst de portie afsnijden die je wenst te gebruiken. (als je de pesto liever meer vloeibaar hebt, kan je gewoon een beetje extra olie door de pesto roeren)

Terwijl ik dit zit te schrijven, ben ik Tortilla Chips met pesto aan het vreten, wegens ontzettend lekkere pesto, en merk ik dat de pesto donkerder wordt waar het pesto-oppervlak een tijdje in contact is met de lucht. Ik heb wat citroensap geperst en een weinig erdoor gemengd.
* toevoeging 30 minuten later: Het gebeurt nog steeds, weliswaar veel minder. Méér citroensap ga ik niet toevoegen wegens mogelijks verknoeien van de smaak.*

Hey, nu ik toch bezig ben over m’n kookperikelen, zal ik ook maar meegeven hoe ik m’n sambal oelek precies gemaakt heb. Zoals je weet, of ook niet, heb ik dit jaar voor het eerst veel meer pepertjes dan ik zomaar kan gebruiken. Wanneer je veel pepertjes oogst, kan je ze invriezen, drogen, of bewaren door er sambal van te maken. Ik heb hier enkele links met recepten geplaatst, onder het lemma ‘paprika en peper’. Zelf ben ik voor een versie met veel zout gegaan, met het oog op langere bewaring.
Ik begon met een verse oogst van 1100 gram habanero, jalapeno en Spaanse peper. Na het kuisen was daar nog ruim 900 gram van over. Van de habanero’s heb ik enkel de allergrootste zaadlijsten verwijderd, verder liet ik de meest zaadjes er gewoon bij. Fijn hakken, samen met een hele bol look, en met 150 gram zout op een zacht vuurtje zetten. Zachtjes het vocht laten uitkoken tot de gewenste consistentie. (laten aanbranden = vuilbak!) Tussendoor nog 4 eetlepels azijn, 4 eetlepels suiker (naar smaak) erbij roeren, en een scheutje olijfolie. Zodra klaar: nog warm in gesteriliseerde bokaaltjes doen, en klaar is Kees, of hoe de kok van dienst ook moge heten. Van die ruim een kilo pepertjes had ik uiteindelijk een halve kilo sambal. Zulke kleine bokaaltjes zijn ook handig om cadeau te doen.

Dit was de tweede ‘batch’ sambal oelek die ik maakte, en er komen nog voldoende pepertjes aan voor een derde partij. Ik ga er dan wel op letten dat de sambal iets vloeibaarder is, en een tikje meer olijfolie bijvoegen, om minder luchtbelletjes in de gevulde bokaaltjes te krijgen. Als je iets een tijd wil bewaren, vermijd je best luchtbellen in de bokaal.

En nu ga ik rustig verder Westmalle Dubbel drinken, vooraleer het hier een fokking kookboek wordt. Een oude vriendin – oud in de betekenis van ‘reeds lange tijd’ – zou vanavond langskomen om samen pizza te maken en te eten (zelfgemaakte pizzasaus! – néé ik ga hier niet nóg een recept schrijven), maar telefoneerde om te melden dat een kwalijke hoest zich meester gemaakt had van haar luchtwegen. De kans is groter dan het een verkoudheid betreft dan COVID-19, al is die laatste qua aantal besmettingen per dag momenteel alle records aan het verbreken, maar gezien m’n medische achtergrond is het maar beter om geen onnodige risico’s te nemen.

situatie COVID-19 op 09/10/2020

De dame in kwestie drinkt al gaarne eens een Westmalle Dubbel, en bij voorkeur zelfs twee of drie, en ik sluit niet uit dat het er soms wel eens méér zijn. Het behoeft geen verdere toelichting waarom we nu meer van het desbetreffende bier in huis hebben dan doorgaans het geval is, en wie ben ik om niet te zorgen dat de toestand zo snel mogelijk weer genormaliseerd wordt. En het is nog vrijdag ook.

Dat doet me eraan denken: tegenwoordig weet ik vaak niet eens welke dag van de week het is. “Nog een goed weekend he” riep ik gisteren de installateur van onze nieuwe badkamer nog na toen hij weer vertrok. Op een normale donderdagvoormiddag. Zo’n coronacrisis is niet goed voor iemands tijdsbesef. Vóór de scholen terug open waren, had ik zelfs op het merendeel van de dagen geen idee welke dag van de week het was. Op sommige dagen ging dat gemakkelijker dan op andere. Bijvoorbeeld: als vrouwlief frieten begon te bakken, dan was het zondag. Maar laat ons hier vooral niet te ver uitweiden. Gesundheit!

Groeten,
Guy

Toevoeging 17/10/2020:
Nog enkele tips wanneer je sambal maakt:
– Draag wegwerphandschoenen. Nitril handschoenen zijn beter geschikt om lange tijd met pepers te werken dan latex handschoenen. (de blauwe handschoentjes zijn vaak nitril en de witte latex)
– Wanneer je toch met blote handen met pepers in de weer geweest bent: blijf met uw vingers uit uw ogen! En wees voorzichtig bij het bepotelen van euh… andere gevoelige lichaamsdelen!
– Snij de pepers steeds eerst eens middendoor – het kan voorkomen dat je aan de buitenkant niks ziet, maar de binnenkant beschimmeld is.

ok aan de buitenkant, niet ok aan de binnenkant

– Als je een keukenrobot gebruikt: hak de boel fijn genoeg, maar niet té fijn. Het moet tenslotte geen peperpuree worden.
– Doe het zout er meteen bij. Het zout helpt om water aan de fijngehakte peper te onttrekken.

Toevoeging 18/10/2020:
Die zelfgemaakte sambal vind ik bijzonder lekker, lekkerder dan eender welk pikant spul ik ooit in de winkel kocht, doch je weet wat er gezegd wordt over smaken en kleuren.
En hier de derde en laatste batch sambal oelek van 2020:

pepertjes – deel III

Ik blijf maar zeuren over pepertjes. Het zijn dan ook geweldig leutige plantjes om te kweken, en in januari en februari is er verder niet zo geweldig veel te doen qua moestuinierderij. Vorig jaar heb ik voor het eerst pepertjes gezaaid, en ik schreef daarover hier al:
pepertjes – deel II
peper en paprika: the amazing great picture gallery
pikantigheid met peper

Natuurlijk heb ik er één en ander van opgestoken. Men is immers nooit te oud om te leren, tenminste als we akelige pretbedervers als alzheimer even buiten beschouwing laten. ‘Leren’ mocht de laatste twintig jaar evenwel geen enkele vorm van zelfdiscipline of streng studeerwerk meer inhouden, zo heb ik me plechtig voorgenomen toen ik mezelf ergens rond de millenniumwisseling, naast een decennium eerder afgestudeerd ingenieur, ook plots een gediplomeerd preventieadviseur mocht noemen. ‘Leren’ associeer ik teveel met de jarenlange strijd tegen de slaap op de schoolbanken, een strijd die ik niet zelden kansloos verloor, een strijd die af en toe plaats maakte voor een vreselijke examenperiode waarin ik de leerstof die ik een jaar lang zo enthousiast mogelijk genegeerd had, in één of twee dagen of nachten in m’n luie kop moest rammen.
Maar goed, dit terzijde, dit jaar breng ik enkele verbeteringen aan in mijn werkwijze, geïnspireerd door m’n ervaringen tijdens het vorige seizoen. De pepertjes werden dit jaar gezaaid op 14 januari in de kweekbakjes die ik intussen gemaakt heb, een noemenswaardige upgrade t.o.v. de plastieken brol van vorig jaar. Benieuwd naar de resultaten. Om niet al te excessief in herhaling te vallen, ga ik me hier beperken tot een fotoverslag van m’n huidige en toekomstige peperavonturen. Dit wordt dan meteen ook het laatste stuk dat ik begin over pepers.

Overwinteren:
Van de plantjes van vorig jaar heb ik er één de hele tijd in huis laten staan, op onze zonnigste vensterbank, tevens onze enige zonnige vensterbank waar het niet frisjes is in deze tijd van het jaar. We hebben de laatste pepers van deze plant ergens in december geoogst, en de plant ingesnoeid. Ik wou het plantje wat laten rusten, om het vanaf april of mei weer volop in bloei te laten komen. De bloemetjes die tot die tijd verschijnen (zelfs nu reeds!) verwijder ik. Of het lukt of niet, dat komen we te weten in de volgende fotografische kroniek:

Groeten,
Guy


Toevoeging 18/10/2020:
Voor de lol (lees: als show-off) nog eens de drie ‘grote’ oogsten van 2020 bij elkaar (voor het maken van een batch sambal oelek), met daaronder telkens de resulterende sambal. Ik ben nog niet ver genoeg heen om ook de vele kleine oogstjes tussendoor te fotograferen.
NB: De getopte planten bleven hier kleiner en brachten minder of evenveel vruchten op als de niet getopte.

Toevoeging 16/01/2022:
Intussen heb ik het recept van m’n sambal online gezet: recept sambal oelek